شیوع هانتاویروس در کشتی کروز MV Hondius، متعلق به شرکت Oceanwide Expeditions، به یکی از حساسترین رخدادهای بهداشتی روزهای اخیر تبدیل شده است. Hantavirus به گروهی از ویروسها گفته میشود که معمولاً از طریق تماس یا تنفس ذرات آلوده به ادرار، مدفوع یا بزاق جوندگان منتقل میشوند.
ظاهراً این اتفاق با مرگ ۳ مسافر همراه بوده و همچنین دهها نفر بدون رهگیری و نظارت از کشتی پیاده شدهاند. ترکیب این عوامل باعث نگرانیهایی درباره احتمال انتقال بیماری در چند کشور شده است. هرچند سازمان جهانی بهداشت (WHO) میگوید خطر کمی عموم مردم را تهدید میکند.
براساس گزارشها، این کشتی با پرچم هلند، روز ۱ آوریل ۲۰۲۶ از اوشوآیا (Ushuaia) در آرژانتین حرکت کرده و در مسیر خود به چند منطقه دورافتاده ازجمله سرزمین اصلی جنوبگان، جورجیای جنوبی (South Georgia) و جزیره اسنشن (Ascension Island) رفته و نهایتاً در نزدیکی کیپورد (Cabo Verde) متوقف شده است.
در مجموع ۱۴۷ نفر از ۲۳ کشور مسافر کشتی بودهاند. سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده در روز ۲ مه، مقام تماس مقررات بینالمللی سلامت بریتانیا (IHR Focal Point)، بروز خوشهای از بیماری شدید حاد تنفسی را در این کشتی اطلاع داده است؛ رخدادی که در آن زمان به ۲ مرگ و یک بیمار بدحال منجر شده بود.
طبق اطلاعات منتشرشده، نخستین مسافرانی که بیمار شدند، یک زوج هلندی بودند که پیش از سوارشدن به کشتی، در آرژانتین و دیگر نقاط آمریکای جنوبی سفر کرده بودند. مرد هلندی پس از بروز مشکلات تنفسی در ۱۱ آوریل جان خود را از دست داد. پیشتر اعلام شده بود پیکر او در ۲۴ آوریل در جزیره دورافتاده سنت هلنا از کشتی خارج شد و همسرش نیز همان روز پیاده شده است. این زن یک روز بعد به آفریقای جنوبی پرواز کرده و او هم در آنجا جان باخت.
طبق تأییدیه شرکت بهرهبردار کشتی، در توقفِ سنت هلنا ۲۹ مسافر بدون نظارت و رهگیری از کشتی خارج شدهاند؛ درحالیکه وزارت خارجه هلند شمار افراد پیادهشده را حدود ۴۰ نفر اعلام کرده است. به گفته این شرکت، افرادی که در سنت هلنا از کشتی پیاده شدند و برای بازگشت به کشورهایشان سفر کردند، دستکم ۱۲ ملیت مختلف داشتند و ملیت ۲ نفر دیگر نیز مشخص نبود. همین مسئله باعث شده مقامهای بهداشتی در آفریقای جنوبی و اروپا بهدنبال رهگیری این مسافران باشند.
یکی از نگرانیهای اصلی این است که مسافران پیش از آنکه ابتلا به هانتاویروس بهطور رسمی تأیید شود، کشتی را ترک کرده باشند. سازمان جهانی بهداشت میگوید نخستین مورد تأییدشده هانتاویروس در یکی از مسافران کشتی، در ۲ مه ثبت شده است. این فرد یک مرد بریتانیایی بوده که ۳ روز پس از توقف در سنت هلنا، از جزیره اسنشن به آفریقای جنوبی منتقل شده بود.
تا ۴ مه، درمجموع ۷ مورد مرتبط با این ویروس گزارش شد که شامل ۲ مورد تأییدشده آزمایشگاهی و ۵ مورد مشکوک بود. در آن زمان، ۳ مرگ نیز گزارش شده بود. بااینحال، در ادامه و با شناسایی بیمار سوئیسی، WHO اعلام کرد تعداد موارد مرتبط با این کشتی به ۳ مورد تأییدشده و ۵ مورد مشکوک رسیده است.
علاوهبراین، مقامهای سوئیس تأیید کردهاند آزمایش هانتاویروس یک مرد سوئیسی که بههمراه همسرش در سنت هلنا از کشتی پیاده شده بوده، پس از بازگشت به سوئیس، مثبت شده است. این بیمار اکنون در بیمارستان دانشگاهی زوریخ تحت درمان است و وزارت بهداشت سوئیس اعلام کرده این مرکز برای رسیدگی به چنین مواردی آمادگی دارد.
این کشتی اکنون بهسمت جزایر قناری (Canary Islands) اسپانیا در حرکت است؛ مسیری که گفته میشود ۳ تا ۴ روز طول میکشد. هنوز بیش از ۱۴۰ مسافر و خدمه در کشتی حضور دارند.
هانتاویروس چیست و چگونه منتقل میشود؟
هانتاویروس نام گروهی از ویروسها است که معمولاً از طریق استنشاق ذرات آلوده ناشی از ادرار، مدفوع یا بزاق جوندگان منتقل میشوند. سازمان جهانی بهداشت میگوید انتقال انسان به انسان در این بیماری نادر است، اما در برخی سویهها، بهویژه Andes virus، چنین انتقالی ممکن است رخ دهد.
بیماری ناشی از این ویروس میتواند به سندرم ریوی هانتاویروس (Hantavirus Pulmonary Syndrome / HPS) یا سندرم قلبی-ریوی هانتاویروس (Hantavirus Cardiopulmonary Syndrome / HCPS) منجر شود. این بیماریها ابتدا با علائمی مانند تب، درد عضلانی و علائم گوارشی آغاز میشوند و ممکن است بهسرعت به تنگی نفس شدید و افت فشار خون برسند.
دوره نهفتگی این بیماری بین ۱ تا ۸ هفته اعلام شده است. به گفته کارشناسان، منشأ آلودگی در این رخداد هنوز روشن نیست و حتی احتمال تماس با حیاتوحش محلی در طول سفر نیز درحال بررسی است. بااینحال، چون کشتی از آرژانتین حرکت کرده، تمرکز تحقیقات روی این کشور قرار دارد.
